Biografie
Benoit De Coene (°1970) runt samen met zijn broer Alexandre een landbouwbedrijf in Lasne. Hij groeide op in een landbouwersgezin en studeerde landbouw.
Sinds 1997 werkt hij samen met zijn broer in het familiebedrijf, dat ze in 2014 volledig overnamen. Hij is getrouwd en heeft twee zonen.
Tussen passie en onzekerheid: het leven van een bietenteler
Benoit De Coene, 56 jaar, woont en werkt samen met zijn broer Alexandre in Lasne. Hij staat voor een steeds vaker voorkomende situatie: familiebedrijven in de landbouw die het moeilijk krijgen door strenge regels, economische druk en allerlei praktische uitdagingen. Met passie voor zijn vak, een zoektocht naar nieuwe inkomstenbronnen en een kritische kijk op de sector, vertelt hij openhartig zijn verhaal.
Een familiebedrijf met een rijke geschiedenis
De geschiedenis van het bedrijf gaat terug tot 1946, toen zijn grootvader, afkomstig uit Vlaanderen, zich in deze streek vestigde. In die tijd zag de landbouwsector er heel anders uit. En de migratie van Vlaanderen naar Wallonië illustreert alvast de diepgaande veranderingen die de sector toen al onderging.
In 1997 namen de broers het bedrijf over, waarna het een lange periode in onverdeeldheid verkeerde. Pas in 2014 konden ze de boerderij volledig terugkopen. Een noodzakelijke stap om de toekomst veilig te stellen, maar wel één die zwaar op de schuldenlast drukte.
“We moesten onze eigen boerderij terugkopen om toekomstige problemen te vermijden. Maar dat betekent dat we begonnen zijn met een flinke schuldenlast.” Deze constatering weerspiegelt een bredere tendens: ondanks de lage rentetarieven van vandaag blijft de toegang tot grond en kapitaal een enorme drempel voor wie zich wil vestigen.
Een streek vol uitdagingen
Lasne is een gebied waar zowel de bodem als de regelgeving de landbouwers parten speelt. De zandgronden, vaak hellend, zijn bijzonder gevoelig voor erosie. Daarnaast is de hele boerderij geklasseerd als historisch beschermd gebied door de link met het slagveld van Waterloo. Dat beperkt niet alleen de mogelijkheden voor grondontwikkeling, maar maakt het ook moeilijk om vergunningen te krijgen voor landbouwgebouwen. Daardoor is het onmogelijk om grond om te zetten naar bouwgrond. Een groot verschil met andere landbouwregio’s.
Diversifiëren om de controle terug te winnen
Geconfronteerd met deze beperkingen, kozen Benoit en zijn broer voor diversificatie. In 2022 openden ze een frietkot, een project dat al lang in de steigers stond maar door bureaucratie jarenlang werd vertraagd.
Vandaag zorgt deze activiteit niet alleen voor werkgelegenheid (één voltijdse baan en tien studenten), maar ook voor directe waardecreatie vanuit de eigen producten, zoals rundvlees. Naast het economische aspect toont het frietkot een duidelijke wens om de touwtjes in handen te nemen wat betreft de verkoop en zo een deel van de inkomsten veilig te stellen.
De biet: tussen trots en teleurstelling
Bieten zijn een historische teelt op het bedrijf, die generaties lang goede inkomsten opleverde. Maar vandaag is de situatie radicaal anders.
Werken om de fabriek te redden heeft geen zin als ik er zelf niet van kan leven.
Benoit
Ondanks de krimpende marges blijft de bietenteelt bestaan. Telers zijn gehecht aan de biet en worden gedreven door de investeringen die ze al deden. Maar de rentabiliteit wordt steeds meer in vraag gesteld, tot het punt waarop sommigen blijven produceren zonder enig perspectief op winst.
Agronomische uitdagingen: wennen aan nieuwe kaders
De nieuwe erosiekaarten hebben de teeltpraktijken op het bedrijf ingrijpend veranderd, waardoor zelfs bepaalde teelten ter discussie zijn komen te staan. Om deze beperkingen het hoofd te bieden, moest Benoit zijn rotaties herdenken en nieuwe technieken uitproberen.
In samenwerking met het KBIVB (Koninklijk Instituut voor de Verbetering van de Biet) worden proeven gedaan om de erosie te beperken en gewassen met toegevoegde waarde te behouden. Daarnaast worden nieuwe gewassen, zoals cichorei, geïntroduceerd en innovatieve teelttechnieken ontwikkeld. Dat getuigt van een voortdurende bereidheid tot aanpassing. Maar deze veranderingen zijn niet zonder kosten, zowel financieel als mentaal.
Duurzaamheid begint bij ons inkomen. Zonder inkomen heeft praten over duurzaamheid geen zin.
Benoit
Een kritische blik op de sector
Benoit is sterk betrokken bij de bietensector en kijkt kritisch naar de werking ervan. Hij wijst op het gebrek aan voorbereiding bij de vertegenwoordigers van de telers tijdens onderhandelingen met de industriële partijen. Volgens hem vereisen deze gesprekken specifieke competenties die beter ontwikkeld moeten worden.
Hij benadrukt ook het belang van dialoog tussen telers. Hoewel ze de laatste jaren meer uitwisselen (mede dankzij digitale tools) ziet hij nog veel potentieel om ervaringen en ideeën te delen.
Opvolging: een onzekere toekomst
Net als veel landbouwers maakt Benoit zich zorgen om de toekomst van zijn bedrijf en de mogelijkheid om het door te geven. Zijn twee zonen hebben inmiddels een andere carrière gekozen, buiten de boerderij. Hoewel ze wel betrokken blijven bij de evolutie ervan.
Op dit moment is er nog geen beslissing genomen. Met nog zo’n tien jaar te gaan tot zijn pensioen speelt tijd een belangrijke rol: de tijd om de evoluties in de sector te volgen, de economische vooruitzichten te evalueren en te zien of de omstandigheden gunstiger worden voor een overname.
Energie als toekomstperspectief
Volgens Benoit ligt de toekomst van de landbouw onvermijdelijk in energieproductie. Hij denkt aan de ontwikkeling van biogas en de valorisatie van tussengewassen als essentiële pistes om de levensvatbaarheid van landbouwbedrijven te versterken.
Toch betreurt hij dat deze ontwikkelingen soms worden afgeremd door debatten die volgens hem geen voeling meer hebben met de realiteit in het veld. Hij herinnert eraan dat voedselproductie en energieproductie niet in strijd zijn met elkaar, maar elkaar juist kunnen aanvullen.
Dit verhaal toont de complexe realiteit van het leven als bietenteler. Tussen groeiende beperkingen, de noodzaak om te innoveren en een diepe verbondenheid met het land, wordt het steeds moeilijker om een evenwicht te vinden.
We hebben suikerbieten in ons bloed ... maar dat is niet genoeg meer.
Koen